Begrip

Wat is het verschil tussen rente en rendement?

Definitie

Rente is de vaste vergoeding die je ontvangt voor het uitlenen van geld, uitgedrukt als een percentage van het uitgeleende bedrag. Rendement is de totale opbrengst van een belegging: rente of dividend, plus een eventuele koerswinst of koersverlies. Rente is dus een onderdeel van rendement, al is het geen synoniem. 

De twee termen worden in de praktijk vaak door elkaar gebruikt, terwijl het verschil bepalend is voor de voorspelbaarheid van je opbrengst. 

Hoe verhouden rente en rendement zich tot elkaar? 

Rente en rendement vallen samen zodra een belegging geen koersbeweging kent. Denk bijvoorbeeld aan een spaarrekening of een niet-verhandelbare obligatie: de rente die de bank uitkeert is tegelijk je volledige rendement, want er is geen koers die kan stijgen of dalen. 

Bij beursgenoteerde beleggingen ligt dit anders. Een aandeel of een verhandelbare obligatie heeft een koers die dagelijks verandert. Het rendement bestaat dan uit twee delen: de periodieke rente of het dividend, en de koerswinst of het koersverlies bij verkoop. Daardoor kan het rendement flink afwijken van de rente, zowel positief als negatief. 

Een rekenvoorbeeld maakt dit duidelijk. Stel dat je €100.000 aan een verhandelbare obligatie met 4% rente koopt. Over dat jaar ontvang je €4.000 aan rente. Daalt de koers in datzelfde jaar met 6%, dan is je obligatie nog €94.000 waard. Je rendement is dan €4.000 rente minus €6.000 koersverlies, oftewel €2.000 negatief. Stijgt de koers juist met 4%, dan komt er €4.000 koerswinst bij de €4.000 rente en bedraagt je rendement €8.000, het dubbele van de rente. In beide gevallen keert de obligatie gewoon €4.000 aan rente uit. De rente ligt vast, maar het rendement niet. 

Wat is het verschil tussen rente en rendement bij een niet-verhandelbare obligatie? 

Bij een niet-verhandelbareobligatie liggen rente en rendement gelijk. De obligatie kent geen beursnotering en dus geen koersbeweging, en de hoofdsom wordt aan het einde van de looptijd volledig terugbetaald. Het rendement bestaat in dat geval volledig uit de ontvangen couponrente. 

Een rekenvoorbeeld: bij een inleg van €300.000 tegen 6% rente per jaar ontvang je gedurende 3 jaar in totaal €54.000 aan rente, uitgekeerd in maandelijkse termijnen van €1500. Omdat de hoofdsom aan het einde volledig wordt teruggestort en er geen koerswinst of koersverlies kan zijn, komt het rendement over die 3 jaar overeen met de opgetelde rente. 

Het verschil tussen rente en rendement wordt duidelijk als je het per productvorm bekijkt: 

Productvorm Bron van rendement Koersbeweging Rente = rendement? 
Spaarrekening Rente Nee Ja 
Aandeel Dividend en koerswinst of -verlies Ja Nee, kan sterk afwijken 
Verhandelbare obligatie Rente en koerswinst of -verlies Ja Nee, kan afwijken 
Vastrentende obligatie (aangehouden tot einde looptijd) Rente Nee Vrijwel gelijk 

Hoe verhouden rente en rendement zich bij een Aubley-obligatie? 

Bij een Aubley-obligatie ontvang je een vaste rente van 6% per jaar bij 3 jaar en 7% per jaar bij 5 jaar, maandelijks uitgekeerd, vanaf een inleg van €100.000. Omdat de obligatie niet verhandelbaar is en de hoofdsom aan het einde van de looptijd volledig wordt terugbetaald, is er geen koersbeweging die het rendement van de rente laat afwijken. De rente die je ontvangt is in de praktijk daarmee ook het rendement over de looptijd. Met de rendementscalculator zie je wat een bepaald bedrag over een bepaalde looptijd oplevert. 

Deze vaste rentebetalingen zijn mogelijk dankzij de onderliggende private-creditportefeuille van PennantPark, de Amerikaanse private-creditspecialist achter Aubley. Meer informatie over de structuur, zekerheden en risico’s vind je in onze brochure en op de obligatiepagina. 

Veelgestelde vragen

Is rendement altijd hoger dan de rente?

Nee, rendement is niet altijd hoger dan de rente. Bij beleggingen met een koers, zoals aandelen of verhandelbare obligaties, kan koersverlies het rendement juist lager maken dan de ontvangen rente of het ontvangen dividend, tot zelfs negatief. Bij een niet-verhandelbare obligatie is er geen koersbeweging, waardoor rendement en rente elkaar nauwelijks ontlopen. 

Waarom verschillen de rente en het rendement bij aandelen zo sterk?

Rente en rendement verschillen bij aandelen sterk doordat het rendement op een aandeel voor een groot deel uit koerswinst of -verlies bestaat, en niet uit een vaste vergoeding zoals rente. Een aandeel keert weliswaar in veel gevallen dividend uit, maar het totale rendement wordt voor een groot deel bepaald door de koersontwikkeling. Omdat de koers dagelijks meebeweegt met de markt, schommelt het rendement op aandelen van jaar tot jaar veel sterker dan dat van een verhandelbare en niet-verhandelbare obligatie. 

Wordt de rente van een obligatie apart belast in box 3?

Nee, de rente van een obligatie wordt momenteel niet apart belast in box 3. In plaats daarvan wordt de waarde van de obligatie meegeteld in je vermogen, en daarover reken je op de peildatum een forfaitair rendement. De rente die je ontvangt, speelt geen rol bij die berekening. Volgens de Belastingdienst vallen obligaties in 2026 onder de categorie beleggingen en overige bezittingen, met een forfait van 6,00%.